Brama Straceń
Marcin Kasprzak – ps Maciej, Teodor (ur. 2 listopada 1860 zm. 8 września 1905 w Warszawie). Drukarz, działacz ruchu robotniczego. Członek kolejno SPD, II Proletariatu, PPS zaboru pruskiego, SDKPiL. Współtwórca Polskiej Partii Socjalno-Rewolucyjnej Proletariat tzw. II Proletariatu. Organizator pierwszej manifestacji 1-majowej na ziemiach polskich w 1890 roku. W 1904 roku założył drukarnię SDKPiL w Warszawie, początkowo przy ul. Dzielnej, później przy ul. Dworskiej 6. Po przypadkowym odkryciu drukarni w dniu 27 kwietnia 1904 roku i otoczeniu jej przez policję, Kasprzak świadomy ciążącego na nim oskarżenia o donosicielstwo, zdecydował się bronić. Zabił z rewolweru 4 żandarmów, a kilku ranił. Jego skazanie na śmierć wywołuje akcję protestów, mającą na celu zamianę wyroku na dożywotnie więzienie. Został powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej 8 września 1905 roku.
Stefan Aleksander Okrzeja (ur. 3 kwietnia 1886 w Warszawie, zm. 21 lipca 1905 tamże) – robotnik (uczeń malarski, ślusarz), działacz niepodległościowego nurtu ruchu robotniczego. Od 1903 roku członek Polskiej Partii Socjalistycznej oraz jej Organizacji Bojowej (od 1904). 26 marca 1905 roku uczestniczył w zamachu bojowym na komisariat policji na Pradze, którego ofiarą padł oberpolicmajster Nolken. Schwytany przez rosyjską policję został aresztowany i skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 21 lipca 1905 roku.
Henryk Baron, pseud. Smukły, Garbarz, (ur. 2 grudnia 1887, Warszawa, zm.9 maja 1907, tamże). Polski działacz socjalistyczny. Od 1905 członek OB PPS. Zorganizował kilkanaście akcji zbrojnych wymierzonych w administracje carską. W styczniu 1907 schwytany przez policję z bronią w ręku. Stracony przez Rosjan na stokach Cytadeli.
Traugutt Romuald (1826-1864), polski generał, dyktator powstania styczniowego. Od 1845 w wojsku rosyjskim, m.in. w armii generała I.F. Paskiewicza tłumiącej w 1849 powstanie węgierskie. W latach 1853-1856 uczestniczył w wojnie krymskiej. W 1862 w stopniu podpułkownika podał się do dymisji i zajął się gospodarstwem na Polesiu. Po wybuchu powstania styczniowego objął dowództwo niewielkiego oddziału powstańczego (ok. 200 ludzi) działającego w powiatach: kobryńskim, prużańskim i brzeskim.
W maju 1863 odniósł zwycięstwa w potyczkach pod Herbami i Stolinem, poniósł duże straty broniąc warownego obozu nad Muchawcem. Odtworzył oddział zwiększając jego liczebność do 500 ludzi. Skierowany na Wołyń, 13 lipca 1863 doznał porażki pod Kołodnem. Awansowany przez Rząd Narodowy do stopnia generała i wysłany z misją wojskowo-dyplomatyczną do Paryża. Powrócił przekonany o celowości przedłużenia powstania do wiosny 1864.
17 października 1863, w bardzo niekorzystnej dla powstańców sytuacji, objął władzę dyktatorską, likwidując, nie panujący już nad sytuacją, rząd “czerwonych” F. Dobrowolskiego. Zreorganizował i utrzymał wojska powstańcze. Planując eskalację działań militarnych, dążył do połączenia organizacyjnego luźnych dotychczas “partii” powstańczych w większe oddziały, do szczebla korpusu włącznie, a także do przyspieszenia wykonania postanowień powstańczego dekretu o uwłaszczeniu chłopów.
W styczniu 1864 podjął bezskuteczne starania o powołanie wiosną pospolitego ruszenia. Aresztowany przez Rosjan 10 kwietnia i skazany na śmierć. Stracony 5 sierpnia 1864 na stokach Cytadeli warszawskiej.
Za Wikipedią
W tym obelisku są resztki szubienicy, na której wieszano więźniów. Z tyłu tablice pamiątkowe z nazwiskami.
Dodaj komentarz